Ağız, Gırtlak Kanseri ve HPV

Ağız, Gırtlak Kanseri ve HPV

Baş ve Boyun Kanserlerinde HPV’nin Rolü
Baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserler ağızdan, burun-ağız bileşkesinden, ağız gırtlak bileşkesinden, gırtlaktan ve gırtlak altı bölgeden çıkar. Tüm kanserlerin içinde %3-4 lük bir yerleri vardır. Tüm kanserler arasında 6 . sıklıkta görülen kanserlerdir. Tütün ve alkol kullanımının bu kanserlerde ana risk faktörü olmasının dışında Syrjanen isimli bilim insanı 1983’de bu kanserlerde HPV ilişikli proteini saptayarak bu alanda yeni bir çığır açmıştır.

Baş Ve Boyun Kanserlerinde HPV Sıklığı
Ağız ve Gırtlak kaynaklı yassı hücreli kanserlerin biyopsisinde %23 ile %35 inde HPV saptanmıştır. Bu kanserler arasında ağız-gırtlak kanserlerinde bu oran %45-90 arasındadır. Ssaptanan HPV lerin büyük bir kısmı HPV tip 16 dır (68-87). Diğer görülen HPV tipleri 18, 31, 33, 35, 45, 51, 52, 56, 58, 59 ve 68 dir. Bu kanserlerin epidemiyolojisi son 40 yılda değişkenlik göstermeye başlamıştır. Batı toplumlarında tütün kullanımın azalması ile HPV ilişikli baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserlerin sıkılığı artmaktadır. Özellikle HPV ilişkili ağız kanserleri her yıl %0.8 artmaktadır. Özellikle HPV ilişkili ağız kanserleri 40-60 yaş arası görülür. ABD ‘de yapılan bir çalışmada 2030da yılda saptnan ağız-gırtlak kanseri sayısının rahim ağzı kanserinin 3 katı olacağı tahmin edilmektedir.

HPV ile ilişkili Orofarengeal Kanserler (Agız ve Gırtlak Kanserleri) Amerika Birleşik Devletlerinde 2004 yılında tütün ve alkole bağımlı ağız/gırtlak kanserlerini geçmiş durumdadır. Aşağıdaki grafik yapılan epidemiyolojik çalışmanın sonuçlarını göstermektedir. orofarengeal kanser artışıAlttan giderek yükselen ve mavi noktalar içeren HPV ilişkili ağız /  Gırtlak kanserlerini göstermektedir. Sarı noktalar içeren ve sürekli düşen ise alkol ve sigara bağımlı orofarengeal kanserleri işaret etmektedir. HPV ilişkili Ağız / Gırtlak kanserleri sıklıkla diğerlerine göre 3 ial 5 yaş genç popülasyonda sıklıkla Tip 16 pozitif olan erkeklerde görülmektedir. Özellikle erkekler daha fazla risk içermektedir.

oropharyngeal-cancer-symptomsRisk Faktörleri
HPV ilişkili baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserlere yakalanma riski vajinal, oral ve oral-anal ilişkilerinin olduğu partner sayısının artışıyla artmaktadır. Bu durumun oral HPV enfeksiyonunun kalıcı olmasıyla ilişkisi vardır. Günümüz dünyasında ilk cinsel ilişki yaşı gittikçe düşmekte, partner sayısı ve kadın ve arkeklerin oral seks yapma sıklığı artmaktadır. Örneğin Fransada yapılan bir çalışmada 1970-2006 arası kadınların oral seks yapma oranı %51 den %91 ‘e, erkeklerin oral seks yapma oranı %55 den 94’e çıkmıştır. Bu araştırmalar HPV ilişkili vakaların artışını net bir şekilde değiştirmektedir.

2010 yılında “International Head and Neck Cancer Epidemiology” Konsorsiumu oral seks ve ağız/gırtlak kanseri-HPV ilişkisini yaptığı çalışma ile net olarak ortaya koydu. Yaşam boyu 6 ve daha fazla partnere sahip olmak ya da yaşam boyu 4 ve daha fazla partner ile oral seks yapmış olmak Orofarengeal Kanser sıklığını arttırıyordu. Tonsil yani bademcik kanseri sıklığı ise yaşam boyu 4’den fazla partner ve erkekler için erken yaşta oral seks yapmış olmak şeklinde yine aynı konsorsium tarafından bildirilmiştir.

İyi haber yok mu derseniz  🙂 HPV ilişkili orofarengeal kanserler daha iyi seyrediyorlar nispeten. Diğer taraftan aynı kadında rahim ağzı kanserinde olduğu gibi oral seks yapan ve HPV Tip 16 infeksiyonu olan çoğunlukta neden orofarengeal kanser gelişmediği hala araştırılıyor.

Oral HPV Enfeksiyonu
Yapılan çalışmalar toplumda erkeklerin ağzında %10 kadınların ise %3,6 HPV saptanmıştır.
Yaşam boyun cinsel partner sayısında ki artışın oral HPV enfeksiyonunda ki artışla korele olduğunu gösteren çalışmalar bulunmakatadırlar.
Dudak dudağa öpüşmenin HPV enfeksiyonunu arttırdığını gösteren net bir bilgi bulunmamaktadır.
Tütün kullananlarda oral HPV enfeksiyonunun arttığını bildiren çalışmalar da mevcuttur.
Ağızda kanser öncülü lezyonu olanlarda oral HPV 3 kat daha sık görülmektedir.

Erken Tanı ve Korunma İçin Ne Yapabiliriz?

Açıkçası net bilgiler yok. Konuştuğum yurdum topraklarında yaşayan önemli KBB  uzmanı hocalar 6 ayda bir ama sıklıkla yılda 1 kez muayene olmayı önermektedirler. Bunun dışında ağız hijyeni önemli. Özellikle diş sağlığınıza dikkat etmelisiniz (ki ben hayatta beceremiyorum vakitsizlikten) Peki nasıl korunabiliriz. Gerçekçi olmayan öneri seks yapmayın 🙂 Oral seksten uzak durun denilebilir. Ancak günümüz dünyasında çok gerçekçi değil. Diğer öneri ikincil korunma yani 4’lü HPV aşısı. 2016’da Cancer dergisinde yayınlanan bir derlemede aşının orofarengeal kanseri engellemede işe yarayabileceği ile sürülmüş olmasına rağmen bu konuda net bilgi edinilmesi uzun zaman alacaktır zira ağız içinde rahim ağzında olduğu gibi prekanseröz lezyonların varlığı ve saptanması zordur. Bu tip lezyonları tanımlamakta zordur. Ancak bugün kü öneri aşılanmanın faydası olacağı yönündedir.

Prognoz-Hastalığın Gidişatı
HPV ile ilişikli baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserler diğerlerine göre daha ileri evrede fark edilmektedirler. Ayrıca bu kanserlerin hücreleri çoğunlukla daha habis özellikler taşımaktadır.
Ancak HPV ilişikli baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserleri tedaviye cevabı diğerlerine göre daha iyidir. HPV (+)baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserlerli hastaların 3 yıllık sağ kalımı %82 iken HPV(-) olanlarda bu oran %57 dir.
Lokal nüks ihtimalide HPV(+)baş ve boyunda çıkan yassı hücreli kanserlerde HPV (-) lere göre daha azdır. Ki bunlar son derece iyi haberlerdir. Sorun sigara içmek ve HPV ilişkili orofarengeal kanseri olan hastalarda problem büyük olmaktadır.
Ağız gırtlak kanserlerinde hastalığın gidişatını barlirleyen faktörler: HPV durumu, sigara içiciliği ve lenf nodu tutulumudur.
Ağız Gırtlak Dışı Baş ve Boyun Kanserlerinde HPV
Bu tumörler burun-ağız bileşkesinden, gırtlaktan ve gırtlak altı bölgeden ve sinüslerden kaynaklanırlar. Bu tümörlerde HPV (+) liği ile ilgili çalışmlar yapılmıştır. Ve HPV nin yüksek tiplerinin bu tümörlere de neden olduğu saptanmıştır. Ancak bu tümörlerin gidişatı ve tedavisi açısından değerlendirmelerinin yapıldığı bilimsel bilgiler şuan için yetersizdir.

KAYNAKLAR

  1. https://www.researchgate.net/profile/Shanthi_Marur/publication/44581570_HPV-associated_head_and_neck_cancer_a_virus-related_cancer_epidemic/links/0912f511a58a2a64e6000000.pdf
  2. Chaturvedi AK1, Engels EA, Anderson WF, Gillison ML. Incidence trends for human papillomavirus-related and –unrelated oral squamous cell carcinomas in the United States. J Clin Oncol. 2008 Feb 1;26(4):612-619.

  3. Heck JE, Berthiller J, Vaccarella S, et al. Sexual behaviours and the risk of head and neck cancers: a pooled analysis in the International Head and Neck Cancer Epidemiology (INHANCE) consortium. Int J Epidemiol 2010;39:166–181.

Paylaş